İklim değişikliği, küresel ısınma ve çevre kirliliği gibi konulara dikkat çekmek amacıyla birçok etkinliklerin düzenlendiği 22 Nisan “Dünya Günü” 1970 yılından beri her yıl farklı bir tema ile uluslararası çapta kutlanmaktadır. Bu yılın teması ise “ Gezegenimize Yatırım Yapalım”…
Dünya günü, ilk kez Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) 1970 yılında aktivist John McConnell tarafından San Francisco’da 1969 yılında düzenlenen Ulusal UNESCO Dünya konferansında önerilmiştir. Dünyanın karşı karşıya kaldığı çevresel tehditlere ve sorunlara karşı ilk gösterilen hareket, Wisconsin Senatörü Gaylord Nelson’un desteği ile güneş enerjisi kullanımının yaygınlaşmasına yönelik çalışmalarıyla bilinen çevreci Denis Hayes'in organizatörlüğünde 22 Nisan 1970 günü ilk Dünya Günü kutlamaları olarak tarihe geçmiştir. Bu kutlamalara yaklaşık 20 milyon kişi katılmış, birçok sempozyum ve konferans düzenlenmiştir. Bu etkinlik ile çevre felaketleri, küresel ısınma, kirlilik gibi birçok konuların uluslararası alanda gündem olması sağlanmıştır. ABD ise ilk “Temiz Hava Yasası” ve “Temiz Su Yasaları”nı hazırlamasına öncülük etmiştir. Dünya Günü, daha sonra 1972 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından da resmi olarak kabul edilmiştir. Dünya Günü’nün amacı ise, tüm ülkelerde çevre bilincinin arttırılması ve doğal kaynakların korunmasında farkındalık yaratmaktır.
İklim değişikliğine karşı küresel çapta verilen mücadelede tarihi bir dönüm noktası olarak görülen, küresel ısınmaya neden olan , iklim krizinin sebebi sera gaz salınımlarının azaltılması ve taraf ülkelerin katkılarıyla emisyon azaltım adımları sayesinde küresel sıcaklık artışını 2 derecenin altında tutmayı başarmak, 1,5 derecede sınırlamak ve 2050 yılı itibariyle tüm gezegende karbon nötr hedefini amaçlayan ve aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 175 ülke tarafından imzalanan Paris Anlaşması da Dünya Günü’nün kutlandığı 22 Nisan 2016'da imzalandı. 1990’dan itibaren ise Dünya Günü, ABD’nin dışında uluslararası çapta kutlanan bir güne dönüştü. 2000 yılında yapılan kutlamalarda, ilk kez internet üzerinden bildiri yayımlandı ve resmi sunumu ise Hollwood aktörü Leonardo Di Caprio yaptı.
22 Nisan Dünya Günü’nü tetikleyen olay ise 28 Ocak 1968 tarihinde gerçekleşmiştir. Bu tarihte Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Kaliforniya eyaletinde Santa Barbara kıyısı açıklarına yaklaşık 12 milyon litre petrol dökülmüştür. Tarihte o güne kadar yaşanan en büyük çevre felaketlerinden olan olayda 10 bini aşkın kuş, yunus, fok balığı ve deniz aslanı ölmüştür. Felaketin boyutu çok büyüktü ve bu atıklar 1300 kilometre kareyi aşkın bir alana yayılmıştır.
22 Nisan, İklim Değişikliği Günü olarak anılmaktadır. Dünya genelinde ise iklim değişikliği ve küresel ısınma gibi çevresel sorunlarda farkındalık yaratmak amacıyla kutlanmaktadır. İklim Değişikliği Günü’nün ortaya çıkışı, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) yürürlüğe girdiği 1994 yılına dayanmaktadır. Bu sözleşmenin amacı ise küresel ısınma ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı mücadele etmek için ülkelerin bir araya gelerek çözümler geliştirmesidir. 2007 yılında, Dünya Meteoroloji Örgütü ve sivil toplum kuruluşları, iklim değişikliği ile mücadelede farkındalık oluşturmak amacıyla 22 Nisan’ın İklim Değişikliği Günü olarak kutlanmasını önerdi. Bu öneri üzerine Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından “İklim değişikliği Günü” resmi olarak ilan edildi.
Google, her yıl 22 Nisan tarihinde kutlanan Dünya Günü’nü ise doodle tasarımıyla hatırlattı. Evrensel günlerde doodle tasarımları hazırlayan Google, “Dünya Günü” temalı tasarımını tıklayan kullanıcılar, küresel iklim değişikliği ve çevre sorunları ile ilgili içeriklerle karşılaştı. İklim değişikliği kampanyacıları, 22 Nisan’ı, küresel ısınma ve plastik kullanımının azaltılması konusunda harekete geçmek için Dünya Günü'nde New York'un Times Meydanı'nda bir araya gelerek, dünya çapındaki gönüllüler 54. çevre kutlamasını kutlamak için ağaç dikti ve çöpleri temizledi. Greenpeace İngiltere'nin eş yönetici direktörü Areeba Hamid, Cuma günü iklim değişikliği aktivistleri Londra'da parlamento önünde caddede yürüyüş düzenledi ve gösterideki bazı insanlar yeşil kostümler ve yeşil boya giymiş olarak "İklim etkileri burada," dedi. Roma ve Boston'da planlanan etkinlikler ve Hindistan'ın Srinagar'daki Dal Gölü'nde ve Florida'nın kasırga vuran Cape Coral'daki büyük temizlik kampanyalarıyla birlikte, Dünya Günü kutlamalarından önce küresel olarak hareketlilik yaşandı. Peru'da şamanlar Cuma günü "Pachamama" ya da Toprak Ana'ya bir adak sundular. Ellerinde sarı çiçekler ve çıngıraklar olan şamanlar, bir temizlik ritüeli gerçekleştirirken kartonpiyer bir kürenin etrafında yürüdüler. Peru Uluslararası Organizasyonunun Şifacı Şamanları başkanı Walter Alarcon, kökenleri Peru'nun yerli kültürlerine dayanan atalara ait ritüellerin Dünya'ya teşekkür etmek ve gezegen hakkında farkındalık oluşturmak için yapıldığını söyledi. Hamid, şimdi memleketi Delhi'yi ziyaret ettiğinde "kafanı fırına sokmak" gibi hissettirdiğini ve Londra'nın 2022 sıcak hava dalgasının "ditopik bir film" gibi olduğu açıklamasında bulundu.
Küresel iklim değişikliğinin dünya genelinde birçok olumsuz sonuçlarını yaşamaktayız. Artan sıcaklıklar, artan deniz seviyeleri, su kaynaklarının azalması, ekosistemin bozulması, hava kirliliği, biyoçeşitlilik krizi, ormanların yok edilmesi gibi sıralanacak yıkıcı doğal felaketler yaşıyoruz. Tüm bu doğal felaketler, canlıların sağlık, gıda, su kaynakları ve doğal yaşam alanlarına zarar vermektedir. Bu nedenle sürdürülebilir bir yaşam sağlamak adına iklim değişikliği ile mücadele etmek son derece önemlidir. İklim değişikliği ile mücadele etmenin ise farklı politikaları bulunmaktadır. Bunlar arasında, güneş, rüzgar ve hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması arttırılarak fosil yakıtların kullanımı azaltılabilir. Binalar, ulaşım araçları, endüstriyel tesislerde enerji verimliliğini arttırmak, enerji tüketimini azaltır ve sera gazı emisyonlarını düşürür. Ormanları korumak ve yeniden ağaçlandırmakta atmosferdeki karbondioksit miktarını azaltmaktadır. Sürdürülebilir tarım yöntemleri ile tarım toprakları korunabilir. Karbon vergileri politikalarında sera gazı emisyonlarını düşürmek için ekonomik teşvikler sağlanabilir, bisiklet, yürüyüş yolları toplu taşıma ve elektrikli araçlar gibi sürdürülebilir ulaşımlar tercih edilerek iklim değişikliği ile mücadele edilebilir.
Son ırmak kuruduğunda, son ağaç yok olduğunda, son balık tutulduğunda; beyaz adam paranın yenmeyen bir şey olduğunu anlayacak!