TARİHİ MEHTERAN

Mevlüt Mürsel Uzun

06-07-2026 18:07

23 Nisan kutlamalarında törene katılan bir okulumuzun kurduğu Mehter takımına karşı çıkılmasının ötesinde geçişi sırasında geçmişini inkar eden  CHP’den bir grup ileri gelenlerin sırtlarını dönmesi halk tarafından tepkiyle karşılanmıştı. Bu zihniyette olanları bilgilendirmek için Mehterin tarihimizdeki önemini bilgim dahilinde anlatmak istiyorum:

Askeri Müze ve Kültür Sitesinde uzun zaman Osmanlı Silahlarıyla ilgi uzman personel olarak çalıştığım sırada Mehter takımı Müze bünyesinde olması nedeniyle mehteri defalarca dinledim.

Askeri Müze kadrosunda bulunan Türk Mehteran Bölüğünün kuruluşu askerlik ocağının kuruluşu kadar çok eskilere dayanmaktadır. Buna ilk defa da Orhun kitabelerinde rastlıyoruz. Kitabelerdeki kayıtta mehteri sembolize eden “Kubürge” ve “Tuğ” olarak geçmesi bunu işaret etmektedir. Bir başka kaynak olarak da 11.nci yüzyılda yazılmış olan Lugat-it Türk de hakanların her toplantısında mehteranın konser verdiği yazılı bulunmaktadır. O devirde enstrüman olarak çalınan müzik aletleri Küvrük (kös), Tomruk (davul),Cenk (zil) ve nay-i turki adındaki sazlardan oluştuğu ifade edilmektedir. Yıllar geçtikçe yeni yeni gelişmelere ve teşkilatlanmalara uğrayan Türk ordusuyla birlikte mehteranda bu gelişmelere ayak uydurmaktan geri kalmamıştır. Bilhassa bu değişikliklerin Selçuklular döneminde olduğuna rastlıyoruz. Anadolu Selçuklu hükümdarlarından II.ci Gıyasettin Mesut, Ertuğrul Gazinin oğlu Osman beye 1289 yılında istiklal fermanıyla birlikte Tuğ, bayrak, zil, boru, davul ve nakkare gönderdiğini ve Osman beyin de bunları törenle karşılayıp, bir saygı nişanesi olarak ayakta dinlemiş olduğunu görmekteyiz. Böylece Osman beyden itibaren Osmanlının askerlik ocağına eğitim niteliğinde giren bu mehter takımı Fatih Sultan Mehmet’in ileri dönemlerine kadar varlığını sürdürmüştür. Daha sonra Osmanlının parlak dönemlerinde genişletilmiş kadrosuyla ordunun moralini yüksek tutmak için önemli görevlerde bulunmuştur. Bu dönem içinde  mehterin icra ettiği musiki eserlerini isim sahibi müzisyenler yapmıştır.

Osmanlı ordusu sefere çıkacağı zaman mehter takımı özellikle şu eseri icra etmiştir:

         Yinede şahlanıyor aman

          Kolbaşının yandım da kır atı

          Görünüyor yandım aman

          Bize de serhad yolları   

İstanbul’u işgal etmek için hazırlık aşamasında bulunan Fatih Sultan Mehmet işgalin olacağı şafak vakti topçuların yanına giderek, silah gücünü son kez kontrol ettikten sonra Okmeydanı’nda toplanmış olan ulemaların ve binlerce halkın arasına karışarak hep bir ağızdan tekbir getirmelerinden moral bulmuştur. Düşman kuvvetlerine korku salan ve panikleten mehter takımı da surların önüne geldiğinde 300 kişilik bir takımdan oluşmaktaydı. Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u ele geçiren zafer alayının ortasında ilerlerken arkasında da mehteran  takımı zafer marşları çalarak yürümekteydi. Yüzyıllar önce İstanbul’un fethini müjdeleyen ulemaların vermiş olduğu mesaj Fatih Sultan Mehmet’in kahramanlığıyla ve dirayetiyle gerçeğe dönüşmüştü.

 Mehter verdiği konserlerle insanları eğlendiren bir takım değil, daha ziyade ordunun azametini, ihtişamını ve görkemli oluşunu gösteren bir takımdır. Savaş zamanlarında kurulan padişah otağının önünde mehterin çalmasıyla birlikte savaş ve akınların ilk adımları atılmış olurdu.

Bugün Askeri Müze ve Kültür Sitesi bünyesinde bölük olarak görev yapan Mehter Takımı Osmanlılardan devraldığı geleneksel kültürü aslına sadık kalmak şartıyla vakur bir şekilde temsilini sürdürmektedir. Tarihimizde önemli görev üstlenmiş olan mehterin varlığını hiç kimse inkar edemez. Savaşlarda ümitsiz  gönülleri uyarıp coşturmuş ve yorgun vücutlara tarihin şahlanış aşısını yapmıştır

Türkiye’yi görmek tanımak için dünyanın dört bir köşesinden gelen turistler İstanbul’u gezerken Askeri Müze ve Kültür Sitesine de uğrayıp Mehterin verdiği konseri dinlemeden ayrılmazlar.

Günümüzde Mehtere karşı olanlar aslında Osmanlı tarihimizi inkar eden Türk milliyetçiliğini benimsemeyen marjinal gruplardır.

 

DİĞER YAZILARI SİYASETTE İLKESİZLİK 01-01-1970 03:00 NATO TOPLANTISINDAN BEKLENTİLER 01-01-1970 03:00 TABELA PARTİLERİ 01-01-1970 03:00 ASKERİ GÜCÜMÜZ KORKU SALIYOR 01-01-1970 03:00 ESKİ KAYSERİ ARANIYOR 01-01-1970 03:00 PKK İÇİN İKİ TERCİH YOLU KALDI 01-01-1970 03:00 PARTİLERDE LİDERLİK KAVGASI 01-01-1970 03:00 ABD’DE BÖLGEDE İTİBARINI KAYBETTİ 01-01-1970 03:00 KARA PROPAGANDA CELLATLIĞI 01-01-1970 03:00 CUMHUR İTTİFAKININ CESARETİ 01-01-1970 03:00 KUDÜS İSLAM ÜLKELERİNİN KIBLESİDİR! 01-01-1970 03:00 CHP’DE CEPHELEŞME 01-01-1970 03:00 MİLLETİMİZİN UMUDU AKP VE CUMHURBAŞKANIMIZDIR 01-01-1970 03:00 SİYASETİN DİLİ TEMİZ OLMALI 01-01-1970 03:00 CHP BİR DEĞİL ÜÇ BAŞLI OLDU 01-01-1970 03:00 YAŞLILAR TEMEL VARLIĞIMIZDIR 01-01-1970 03:00 AİLELERDE BOŞANMALAR BİR SORUNDUR 01-01-1970 03:00 HALK MÜZİĞİMİZ GİTTİKÇE YOZLAŞIYOR 01-01-1970 03:00 DARBELERİN MİLLETİMİZE YAŞATTIKLARI 01-01-1970 03:00 AK PARTİ ve ERDOĞAN DÜŞMANLIĞI 01-01-1970 03:00 BÖYLE SİYASET OLMAZ 01-01-1970 03:00 CHP’de Güç Kavgası 01-01-1970 03:00 AVRUPA BİRLİGİ KAN KAYBEDİYOR 01-01-1970 03:00 AĞLAYANLAR DERNEĞİ 01-01-1970 03:00 MİLLETÇE UYANIK OLMALIYIZ 01-01-1970 03:00 CHP’ye Yazık Oluyor 01-01-1970 03:00 SAVUNMA SANAYİ FUARIYLA GURURLANDIK 01-01-1970 03:00 HER ÖNÜNE GELEN LİDER OLAMAZ 01-01-1970 03:00 TARİH TEKERRÜRDEN İBARET 01-01-1970 03:00 DURMAK YOK YOLA DEVAM 01-01-1970 03:00 TARİH TEKERRÜRDEN İBARET 01-01-1970 03:00 23 NİSAN ÇOCUKLARIMIZIN BAYRAMI 01-01-1970 03:00 YILDIZLAŞAN SAVUNMA SANAYİMİZ 01-01-1970 03:00 ABD ORTADOĞU’YU MİKSER GİBİ KARIŞTIRIYOR 01-01-1970 03:00 BORÇ BATAĞINDA OLAN BELEDİYELER 01-01-1970 03:00 GIDA TİCARETİNİN FIRSATCILARI 01-01-1970 03:00 DURUP DİNLENMEDEN ÇALIŞAN LİDER 01-01-1970 03:00 KUDÜS İSLAM ALEMİNİN KIBLESİDİR! 01-01-1970 03:00 ÇANAKKALE ŞEHİTLİĞİNİ ZİYARET 01-01-1970 03:00 Bölgemizde Casusluk Faaliyetleri 01-01-1970 03:00 ABD’NİN KIRDIĞI CEVİZ KIRKI GEÇTİ 01-01-1970 03:00 ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 111.YIL DÖNÜMÜ 01-01-1970 03:00 BÖYLE SİYASET OLMAZ! 01-01-1970 03:00 TÜRKİYE İYİ YOLDADIR 01-01-1970 03:00 AVRUPA BİRLİGİ KAN KAYBEDİYOR 01-01-1970 03:00  İSLAM ÜLKELERİNİN TUTARSIZLIĞI 01-01-1970 03:00   KÜRT HALKI ARTIK UYANIK OLMALI 01-01-1970 03:00 KENTİN YÜZÜNÜ GÜLDÜRENLER 01-01-1970 03:00 DÜNYADA ABD İTİBARINI KAYBETTİ 01-01-1970 03:00 İFTİHAR ETTİGİMİZ SAVUNMA SANAYİMİZ  01-01-1970 03:00 KAYSERİ’DE DEPREM HAZIRLIĞI VARMI? 01-01-1970 03:00 PARTİLER RAPORLARINI VERDİ 01-01-1970 03:00    YENİ BİR YILA GİRERKEN 01-01-1970 03:00 YENİ ANAYASANIN HAZIRLANMASI 01-01-1970 03:00 AĞITLARA KONU OLAN SARIKAMIŞ 01-01-1970 03:00 AK PARTİ TEŞKİLATI ÇOK İYİ ÇALIŞMALI         01-01-1970 03:00 İSTANBUL HALKINA BU YAPILMAMALIYDI 01-01-1970 03:00 ASTSUBAYLAR HAKKINI ARIYOR 01-01-1970 03:00 DOSTUMUZU DÜŞMANIMIZI İYİ TANIYALIM 01-01-1970 03:00 TRAFİK HABERLERİ HAVA RAPORU GİBİ         01-01-1970 03:00 YENİ ANAYASANIN HAZIRLANMASI 01-01-1970 03:00 YAZAR DOĞRULARI YAZMALI 01-01-1970 03:00 TERÖRSÜZ TÜRKİYE! 01-01-1970 03:00 VATAN SEVDALISI KADINLARIMIZ 01-01-1970 03:00 FİLİSTİN KAN AĞLIYOR 01-01-1970 03:00 SORUMLU SİYASET YAPMAK 01-01-1970 03:00 SURİYELİ SIĞINMACILARIN DRAMI  01-01-1970 03:00 TÜRKİYE LİDER ÜLKE OLMA YOLUNDA 01-01-1970 03:00