Hepimiz zaman zaman hata yapıyoruz. Bazen farkında olmadan birini kırıyoruz, bazen verdiğimiz sözü tutamıyoruz, bazen de söylediğimiz bir şeyin karşı tarafı ne kadar üzdüğünü sonradan fark ediyoruz.
Böyle durumlarda genellikle ilk aklımıza gelen şey özür dilemek oluyor. Peki bir özür gerçekten her şeyi düzeltebilir mi?
Yapılan araştırmada, insanların özürleri nasıl değerlendirdikleri incelenmiş. Araştırmacılar, bir özrün etkili olmasında yalnızca pişmanlık belirtmenin değil, hatayı kabul etmenin ve düzeltmek için bir şeyler yapmayı önermenin de önemli olduğunu ortaya koymuş.
Yani sadece “Özür dilerim” demek her zaman yeterli olmuyor.
Bunu okuyunca günlük hayatta karşılaştığımız bazı özürleri düşündüm.
Mesela biri sizi kırıyor ve ardından “Kırıldıysan özür dilerim” diyor. İlk bakışta özür dilemiş gibi görünüyor ama aslında yaptığı hatayı kabul etmiyor. Sanki sorun söylediği sözde değil de sizin o söze kırılmanızdaymış gibi.
Bir de “Sana böyle davranmam yanlıştı, farkındayım” diyen birini düşünün. İkisi de özür diliyor ama insanda bıraktıkları etki aynı olmuyor.
Bence burada önemli olan, kişinin ne söylediğinden çok, yaptığı hatanın farkında olup olmadığı.
Bu durum yalnızca insanlar arasındaki ilişkilerde de geçerli değil. Bir işletmeden aldığımız hizmetten memnun kalmadığımızda veya bir kurumun yaptığı hatayla karşılaştığımızda da benzer bir beklentimiz oluyor.
Bazen uzun bir açıklama yerine hatanın kabul edilmesini ve sorunun çözülmesini istiyoruz. Çünkü karşımızdaki kişinin ya da kurumun yalnızca üzgün olduğunu söylemesi, yaşadığımız sorunu ortadan kaldırmıyor.
Halkla ilişkiler açısından baktığımızda da özür dilemek, kurumların insanlarla kurduğu ilişkinin önemli bir parçası. Ancak iyi hazırlanmış bir açıklamanın tek başına güveni yeniden sağlayacağını düşünmek doğru değil.
Özellikle aynı hata tekrarlandığında, daha önce söylenen sözlerin de pek bir anlamı kalmıyor.
Elbette bazı hatalar bir özürle telafi edilebilirken bazılarının etkisi uzun süre devam edebilir. Herkesin affetmek zorunda olduğunu da söyleyemeyiz.
Dilemek yalnızca bir kelime söylemekten ibaret değil. Hatanın sorumluluğunu almak ve mümkünse onu düzeltmeye çalışmak da gerekiyor.
Çünkü bazen bir özrün ne kadar samimi olduğunu, söylendiği anda değil, sonrasında yapılanlara bakarak anlıyoruz.