Cari açık konusunu milli yollarla halledemeyen ülke dış borçla bu sorunu hiç halledemez. Milli
yol ise sadece üretimi arttırmak ve yatırımı tam destekleyen benim Turizme Dayalı Ekonomi
Modelim - TUEM ile cari sıkıntı aşılır. Yoksa sorun şu anki gibi işi geçici olarak halının altına
süpürmekle olur. Cari açık kanserdir. Bir süre sonra öldürür. Bizi iç savaşa sürüklemek isteyen
globaller düşük kur yüksek faizle bu işi başarma derdindeler. Bir ülkenin dış ticaret dengesini
ölçen en önemli göstergelerden biri cari açıktır. Bu o ülkenin ithalatının, ihracatından fazla
olma durumudur. Yani yurt dışına sattığından fazlasını dışarıdan satın alıyorsa bu farka cari
açıktır. Bu durum ilk bakışta sadece ticari bir sıkıntı gibi görükse de uzun vadede ciddi bir
ekonomik sorunlara yol açan bir göstergedir. Bizi parçalamak isteyenlere en önemli yoldur.
Bizde cari açığın ana sebepleri şunlardır:
1- Enerji bağımlılığı: Enerji ve petrol alımı, bizde cari açığın en önemli kalemidir,
2- Yetersiz yerli üretim: Talep edilen malların üretilmediği için ithalat yapılması,
3- Düşük ihracat kapasitesi: Katma değeri ve mali değeri düşük ürünlerin ihracı,
4- Kur politikaları: Dövizin enflasyonla paralel gerçek değerinde olmaması yani düşük
kur olması, ithalatı cazip hâle getirip ihracatı yani dışa satımı zorlaştırması durumu,
5- Tüketim odaklı ekonomi: Üretim yerine tüketimin teşvik edildiği ekonomilerin dışa
bağımlı kalması bizde cari açığı ciddi oranda artırır.
Cari açığın tehlikeleri nelerdir:
1. Dış Borç Baskısı Artar: Cari açık veren ülkeler, bu açığı kapatmak için dış borçlanmaya
yönelir. Bu da faiz giderlerini artırıp bütçe açığı ve ülkenin dışa bağımlılığını arttırır.
2. Döviz Krizleri olur: Dış borç artar. Ödeme sorunu başlarsa cari açık sürdürülemez hâle
gelir, ülkeden döviz çıkışı hızlanır. Yerel para değer kaybeder. Bu döviz krizi demektir.
3. Faiz Artışlarına Sebep Olur:Cari açık finansmanı için sıcak paraya ihtiyaç olur, faizlerin
yüksek tutulmasını zorunlu kılar. Bu da yatırımları ve iç talebi olumsuz etkiler.
4. Kırılgan Ekonomi: Cari açık, dış şoklara karşı ekonomiyi savunmasız yapar. Küresel
krizler veya sermaye çıkışları doğrudan ekonomik istikrarsızlığı arttırır.
5. Enflasyonu Körükler: Kur artışıyla birlikte ithal ürünlerin maliyeti yükselir, bu da iç
piyasada fiyatları dengesizleştirip etiketleri yukarı çeker. Neticede enflasyon artar.
Cari açık hep tehlikeli değildir. Eğer bir ülke uzun vadeli yatırımlar, teknoloji transferi ya da
üretim kapasitesini artıracak projeler için döviz alıyorsa bu sürdürülebilirdir ve açık sayılmaz.
Sonuç: Cari açık, ekonominin dış dünyayla kurduğu ticari ilişkileri ortaya koyar.Bu açık üretim
ve ihracat kapasitesinin artırılmasıyla kapanmıyorsa, uzun vadede ekonomik bağımlılık, döviz
krizleri, sosyal sorunlar ve ayaklanma gibi ciddi sonuçlara yol açabilir. İşte cari açığın bizde
uzun süre giderilmemesinin sonucu ülkemizde oluşacak ayaklanmayı da birileri körüklüyorsa
iç savaşa sürüklemek için TUDEM acilen devreye girmeli. Böylece TUDEM cari açığı düşürme
yönünde yerli üretimi arttıran enerji yatırımlarına kaynak olarak rezerv bulmaya finans olup
bu açığı kapattıracak, ihracatı destekleyen yatırımlara imkân veren önemli DÖVİZ bulma
kaynağıdır TUDEM. Beyler şu cari açıkta kanun gibidir; “düşük kur ve yüksek faiz” cari açığı
yüksek ülkelerde asla başarılı olamayacağını IMF yöneticisi Stanley Fischer itiraf etmiştir. Var
mı bu itirafın ötesi. IMF’nin en önemli adamı bu tespitim tam doğru diyorsa biz niye bu tuzak
içindeyiz? Bu durum neoliberal tuzaklarla iyileştirilmez. Biz neoliboş yolları bırakıp yeni ve
sinerjisi yüksek milli fikirlerle oluşturacağımız kaynaklara yönelmeliyiz. Kendine güvenen
Prof. veya ekonomistler bir anfiye dolsunlar ve benim ödül almış yeni ekonomik modelim
olan TUDEM’i tartışalım. Her proje %51 faydalı ise yapılır. TUDEM ise bize gelen 60 milyon
turisti %10-15 gibi azaltsa da ilave 30 milyonun üstünden ilave turist getirmesi yönü ile %90
faydalı bir sistem olduğunu ispatlamazsam TUDEM kitabımı yiyeceğim. Ancak o birazı ukala
olan, anfiye doluşmuş a takımı ya cari açığı bitirmek için yeni bir yol bulduklarını ortaya
koyacaklar. Ya da kendi kitapları veya makalelerini yiyecekler. Ne dersiniz birazı ukala ağalar
hadi TUDEM’in olamayacak olgularını aşağıya yazında bizde haddimizi bilelim.