Savaş AB ve birçok Dünya hükümetlerine çok ciddi enflasyonist baskısı yapacak. Gübre doğalgazdan elde edildiği için paralarıda olsa gaz ve mazot tedariki yüzünden gübreye erişimin getirdiği pahalılık AB hükümetlerine seçimde sorun yaşatacak. %2 enflasyonu olan ülkelerde %3 enflasyon olması %50 artış demek. Bahar gübreleri eskiden hazır olduğu için bu yıl gübre etkisi fazla olmayacak. Kuzey yarım kürede tahıl konusunda sorun olamayacak ama mazot etkisi olacak. Kuzey yarımkürede mazot ve gübre meyve-sebzeye etki edeceğinden pahalılık rahatlıkla hissedilecek.
Dünya’da jeopolitik gerilimlerin yeniden yükselmesi, yalnızca güvenlik politikalarını değil, ekonomik dengeleri de derinden etkileyecek. Özellikle enerji arzına yönelik belirsizlikler, enflasyon üzerinde güçlü bir baskı oluşturma potansiyeline sahip. Bu sürecin en kritik halkalarından biri ise doğalgaz ve ona bağlı gübre üretimidir. Avrupa Birliği ülkeleri, uzun yıllar boyunca sanayi ve tarım üretiminde önemli ölçüde dış kaynaklı enerjiye bağımlı bir yapıdadır. Doğalgaz, sistemin merkezin de yer almakta; hem sanayi üretiminde hem de gübre sektöründe temel girdi olarak kullanılmaktadır. Özellikle azotlu gübrelerin üretiminde doğalgazdan elde edilen hidrojenin alternatifi kesinlikle yoktur.
Jeopolitik krizler nedeniyle doğalgaz arzında yaşanacak kesintiler ve fiyat artışları, gübre maliyetlerini doğrudan yukarı çekecek. Bu durum, tarımsal üretim maliyetlerinin artmasına, dolayısıyla gıda fiyat artışlarına yol açacak. Gıda enflasyonu ise genel enflasyonun en hassas ve en hızlı hissedilen yönüdür. Savaşta endişeler yüzünden navlun ve sigorta artışları olduğu için sanayi ürünlerinde de ciddi artışlar getireceği için her yönde fiyat artışlarına sebep olduğu görülmektedir.
Doğalgaz fiyatlarındaki artış, birçok gübre tesisinin üretimi kısması veya tamamen durdurmasına neden oldu. Sonuç olarak çiftçiler daha pahalı gübreye ulaşmak zorunda kalacaklar. Bu da üretim maliyetlerini ciddi ölçüde artıracaktır. Avrupalı pahalıda olsa gübreyi alır ama gübre üretimi savaşta aylarca onarımı gerektiren hasarlar aldığı için bu yıl gübre kesin azalacak. Eski gübre üretime bu yıl gelinemeyeceği için özellikle önümüzde ki yıl tarımda verim azalacak. Bu yılda %10 azalma o ürün fiyatının %50 artması demek.Fiyat artışları AB vatandaşlarını huzursuz edeceği için hükümetlerine bunu seçimde fatura eder. Bu yüzden AB’de hükümetlerin %70’i seçimleri kaybedecek.
Avrupa’da seçmen davranışı, özellikle enerji ve gıda fiyatlarına karşı oldukça hassastır. Hane halkının temel harcamalarındaki artış, iktidara yönelik memnuniyetsizliği hızla artıracağı için bizdekinin tersine fatura peşin olarak seçimde ödetilir. Bu durum, seçim dönemlerinde iktidara ciddi oy kaybı yaşamasına neden olacağı kesin.
Nitekim geçmişte benzer kriz dönemlerinde, yüksek enflasyonun siyasi dengeleri nasıl değiştirdiğini defalarca gördük. Enerji fiyatlarındaki artış, yalnızca ekonomik bir sorun değil, aynı anda doğrudan siyasi istikrarı etkileyen bir faktördür. Avrupa hükümetleri bu riski azaltmak için alternatif enerjiye yönelme, LNG tedarikini artırma ve yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırma gibi politikalara gitsede nafile. Ancak bu çözümlerin kısa vadede tam anlamıyla etkili olmasıda zor. O yüzden bizde de ciddi bir seçim yenilgisi olacak galiba. Biz bu yenilgiyi TUDEM ve 2. Lig borsayı getirerek hem hizmet yönü ile hemde onlara rahatlama sağlayarak belki atlatabiliriz. Vatandaşımız çok ama çok bunalmış vaziyette.
Sonuç olarak, doğalgaz arzındaki sıkıntıların gübre üretimi üzerinden tarıma, oradan da gıda fiyatlarına yansıması, Avrupa'da enflasyonist baskıyı artıracaktır. Bu durum yalnızca ekonomik dengeleri değil, aynı zamanda siyasi sonuçları da beraberinde getirecek. Seçim süreçlerinde hükümetlerin %70’i seçimleri kaybedecektir. Özellikle yahudi dostu Almanya kaybedenlerin başında yer alacağı kesin. Almanya yahudileri fırınlarda yakan ülke olduğu için günah mı çıkartmak için yahudileri koruyor?
