Normal olarak mide hazmı sağlamak üzere asit üretir, bu asidin miktarı genellikle yenilen gıdalara yetecek kadardır. Bazı sebeplerle bir kimsenin midesinde devamlı ve fazla miktarda asit bulunur, buna asit fazlalığı denir ve mide ile 12 parmak bağırsağı için bu fazla asit tehlikelidir.
Asit miktarının fazla olması genellikle, sinir sistemindeki bozukluktan olur, bunu gidermek yani sinirleri yatıştırmak, sakinleştirmek, dolayısıyla asit miktarını normâle sokmak üzere, sinirleri teskin edici ilaçlar verilir. Bu nevi sinir teskin edici ilâç alma problemi kökünden halletmez, sadece sinirleri teskin ettiği için bir parça faydası olabilir ve genellikle de bu geçicidir.
Bazen devamlı acı, fazla baharat, ekşi, fazla et yeme gibi sebeplerle mide sinirleri uyarılır, ve asit verimi dengesi bozulur, pek çok kişideki asit fazlalığıdır hakiki sebebi budur. Bu halde, önce her nevi yiyecekleri ve uyarıcı baharatları kullanmaktan kaçınmalı, mideye dinlenme fırsatı verilmeli , zamanla midenin asit verimi normale döner.
Midede asit çıkartılması daha çok proteinli gıdalar yenilince (et, yumurta, balık, v.b.) olur, bu sebeplerle midede asit fazlalığı hissediliyor, günlük et miktarı çok azaltılması, hatta 10-15 gün hiç et yememelidir (normâl et ihtiyacı 125-150gr. olup, midede asit fazla olunca bunu 50gr.'a indirmeli hatta bazı gün bunu da yememelidir.) Böylece ete perhiz ile bir süre sonra mide asidi miktarı normâle döner.
Midenin asidi, yediğimiz yemek tuzu ile yapılır. Günde sağlıklı bir kişi 20gr. tuz yer. Asit miktarını azaltmak için , günde yenilen tuz miktarı 5gr.'a kadar düşünülebilir (buna gıdaların içinde gelen tuz da dahildir). Tuz veren Sebzeler bir süre yenmemelidir.
Midede yanma, asit fazlalığı hissedilince 1 çay bardağı sıcak suya 1 tatlı kaşığı bal ve yarım limon sıkılarak yemek üzerine içilir. Bu yanmayı hafifletir ve hazmı kolaylaştırır.
Asit fazlalığını azaltmaya ve gidermeye en iyi maddelerden biri de Kil'dir. 1 çay bardağı ılık suya 1/2 kahve kaşığı döğülmüş kil konur, yemekten 5 dakika önce içilir. Bu kil hem mide yüzeyini sıvayarak asit çıkarılmasını önler ve hem de fazla asidi alıp dışarı atar. 5-10 gün kil tedavisine devam edildiğinde midede asit fazlalığı geçer. Günde 2-3 defa yukarıdaki miktarda kil içilebilir. Zamanla 2'ye daha sonra 1'e indirilir, bir süre sonra hiç kile ihtiyaç kalmaz. Aylarca kil veya soda ve benzeri ilâç kullanmamalıdır.
Not: Kilin kullanıldığı günlerde asla sıvıyağ (zeytinyağı, ayçiçeği, mısır, pamuk v.s) yememeli, zîra bu yağlarla kil içeride sert bir bileşim yapar, barsakları tıkar. Tansiyonu olanlar kil kullanmamalı.
Bazı ŞİFALI BİTKİLER Mide asit verimini azaltmaya faydalıdırlar. Bunların en önemlileri :
-KANTARON: Bu bitkinin çiçek ve yaprakları kullanılır. 1 çay bardağı sıcak suya 1 kahve kaşığı bitki konur, 15 dakika sonra süzülür, az bal konarak yemeklerden 10 dakika önce içilir. Günde 3-4 çay bardağı içilebilir.
-YULAF EZMESİ: Mide yanması, asit fazlalığında en faydalı yiyeceklerden biridir. Sabahları 1 yemek kaşığı yulaf ezmesi su veya süt ile salep şeklinde pişirilerek (az tuz ve limon koyarak) yenir. Şeker kalmamalıdır. 1 tatlı kaşığı bal konulabilir.
-SÖĞÜT YAPRAĞI ÇAYI: Yemeklerden 10 dakika önce 1 çay bardağı sıcak suya 1 çay kaşığı kurutulup ufalanmış Söğüt Yaprağı konur, 10 dakika sonra süzülüp içilir. Günde 3-4 bardak içilebilir.
-YABANİ KRİZANTEM ÇAYI: Mide rahatsızlıklarını ve asit fazlalığını gidermede faydalıdır. 1 çay bardağı sıcak suya 2 adet Yabanî Nergis (kabilse yaş olmalı, taze) ufalanarak konut 15 dakika sonra süzülüp, az bal konarak içilir.
-ŞERBETÇİ OTU ÇAYI: 1 Çay bardağı sıcak suya 1 tatlı kaşığı Şerbetçi Otu çiçeği konur 10 dakika sonra süzülüp 1 kahvekaşığı bal konarak içilir.
-Civan Perçemi, Pelin ve Melissa Çayı da mide asidini azaltır. Bunlardan birinden 1 çay bardağı sıcak suya 1 tatlı kaşığı konur, 10 dakika sonra süzülür, yemeklerden 15 dakika önce içilir. Günde 3-4 çay bardağı içilir.
Tüm bu Şifalı Bitki çayları 2-3 hafta içilerek , midenin normâle dönmesi sağlanmalıdır. Midede asit fazlalığı görülür görülmez hemen bunlara başvurulmalıdır.
-KETEN TOHUMU: Midede asit fazlalığında ve gastiritte faydalıdır. 1 çay bardağı sıcak suya 1 kahve kaşığı öğütülmüş keten tohumu konur, 15 dakika sonra süzülür ve mide boş iken içilir. Duruma göre günde 2-3 bardak içilir. 7-10 gün buna devam etmelidir.
Dr.Mehmet GÖBELEZ'in HAZIM YOLLARI HASTALIKLARI Kitabından alınmıştır.