GÜNÜMÜZDE İÇECEK OLARAK NEDEN SIVI PELTE SATAN DÜKKANLAR YOK?

Meliha BALCI

14-11-2025 09:28

Yazar Priscilla Mary Işın'ın Türk Tatlıları Tarihi- Gülbeşeker adlı kitabını okuyunca bu soru aklıma geldi, Neden günümüzde yenen pelte ve içilen pelte satan dükkanlar yok?

 

Gülbeşeker adlı kitapta "İçecek Olarak Pelte" adlı bölümünde şu şekilde bahseder:

 

"Osmanlı'da Sıcak Pelte, Salep gibi bir içecek olarak da tüketiliyordu. İstanbul'da çok sayıda "Sıcak Palude" yapanlar ve satanlar vardı. Evliya Çelebi'ye göre, sıcak Palude'yi imal eden Tahtakale civarındaki yedi işyerinde 300 kişi çalışıyordu ve 800 kadar sokak Paludecisi de, mallarını buradan alıyordu.

 

Evliya Çelebi'nin aktardığı kasaplar ve tüccarlar arasındaki tartışmada, kasaplar ve tüccarlar arasındaki tartışmada, Kasaplar, haram gördükleri kahvanin yerini tutan sağlıklı içecekler arasında Palude'yi de sayıyorlar.

 

Sulu bir muhallebi kıvamında olan "Sıcak Palude", 19.yüzyıl ortalarına kadar sokakta kahvaltılık olarak satılıyordu. İçinde Salep olmayan nişastalı sıcak içeceklere benziyordu.

 

18.yüzyıla ait bir yemek risalesinde Palude'nin Saray-ı Hümayun'a mahsus bir türür olan Pelteşin'in tarifi var. Nişasta, Şeker, Gül veya Çiçek Suyu ve limon suyundan hazırlanan Pelteşin süzülüp salep fincanlarıyla içiliyormuş."

 

Pelte, Pelude, Pelteşin günümüzde de tekrar sırf bu ürünleri satan özel dükkanlarda satılamaz mı? Ata yadigarı bu ürünlerin üretimi tekrar canlandırılsa birkaç kişiye de iş imkanı sağlamasına katkı olur.

 

KREMALI ZENCEFİLLİ KURABİYE

1 Bardak Krema

5 Yemek kaşığı eritilmiş tereyağı,

2/3 Bardak Şeker,

1/2 Bardak Melas,

2 Yumarta,

3 + 1/2 Bardak Un,

1 Çay Kaşığı Tuz

4 Çay Kaşığı Karbonat,

1,5 Çay Kaşığı Toz Zencefil,

Yarım Çay kaşığı Hindistan Cevizi,

1 Çay Kaşığı Toz Tarçın,

Yarım Bardak Kuru Üzüm,

 

Tereyağı, Krema, Şeker, Yumurtanın hepsini bir kabın içine koyup iyice çırpınız. Un ile beraber Tuz, Karbonat, Zencefil, tarçını elekten geçiriniz sonra Kremalı karışıma ekleyip üzerine melası da ilave ediniz mümkünse elektrikli karıştırıcı veya tahta kaşık ile karıştırınız.

 

Hafif unlanmış Kuru üzümleri Sulu Hamurun içine ilave ediniz. Karışımı iyice yağlanmış ve Hafif unlanmış 15-20cm'lik kare şeklindeki tepsilere dökünüz.

Önceden 180 santigrad dereceye kadar ısıtılmış fırında 30 dakika veya üzeri hafifçe sertleşinceye kadar veya pişip pişmediği test edilebilir hale gelinceye kadar pişiriniz. Soğuduktan sonra servis edebilirsiniz.

 

 

DİĞER YAZILARI GELİNCİK MAYASI 01-01-1970 03:00 BURSA LEZZETLERİ ve FASULYELİ ADLI İLGİNÇ BİR ESNAF LOKANTASI 01-01-1970 03:00 Bilinçaltı Diyeti - Düşünce Gücüyle Zayıflama 01-01-1970 03:00 JAPON 8020 VAKFI 2.BÖLÜM 01-01-1970 03:00 JAPONYA'DA HALK SAĞLIĞI İÇİN 80/20 KAMPANYASI VE 80/20 VAKFI 01-01-1970 03:00 OKULLARDA ŞİDDETİ ÖNLEMEK ve GÖLGEYLE BULUŞMA KİTABI 01-01-1970 03:00 İSPANYA'DAN HABERLER-2 01-01-1970 03:00 JAPONYA'DA ATOM ENERJİSİ VE PETROL 01-01-1970 03:00 İSPANYA'DAN HABERLER 01-01-1970 03:00 İspanyol Tatlısı Çurro 01-01-1970 03:00 ORGAN NAKLİ 01-01-1970 03:00 Malezya'da Ramazan Ayında Çok Yenen Porrıdge Çorbası 01-01-1970 03:00 İSPANYOL OMLETİ TORTILLA 01-01-1970 03:00 PUTİN, GENÇLER, HATİCE GÜNER HANIM, GLOBAL NARSİZM 01-01-1970 03:00 YOKLUK KAPISI 01-01-1970 03:00 PORTEKİZ'DEKİ BİR MANASTIRIN DAR KAPISI İLE KASTAMONU DEVE HAN'IN KAPISI ARASINDAKİ BENZERLİK -1.BÖLÜM 01-01-1970 03:00 PROF. DR. BAKİ AKSIN SÜRMELİ ve PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARI ANLAMAK ADLI YENİ KİTABI 01-01-1970 03:00 JAPONYA'DA ARAZİ FİYATLARI ART ARDA 4. YILDIR YÜKSELMEYE DEVAM EDİYOR 01-01-1970 03:00 2026 JAPON EKONOMİSİNE BİR BAKIŞ 01-01-1970 03:00 JAPONYA'DA ŞİZOFREN HASTALARINA UYGULANAN EĞİTİM VR TEDAVİN 01-01-1970 03:00 RAHMETLİ SADRİ ALIŞIK KAYSERİLİYMİŞ 01-01-1970 03:00 ÇOCUKLARI KÖTÜ YETİŞTİRMENİN YOLLARI - YENGEÇ KİTAP 01-01-1970 03:00 JAPONLARIN İNŞAAT VE FİLTRE İÇİN OLAN YENİ KAPLAMA TÜRÜ 01-01-1970 03:00 JAPONLAR DEPREMDE DUVARLARIN DEVRİLMESİNİ ENGELLEYEN BİR KAPLAMA MALZEMESİ İCAT ETTİ 01-01-1970 03:00 KARABÜK - SAFRANBOLU'DA GEZİ NOTLARI 01-01-1970 03:00 DEVA-İ MİSK İÇECEĞİ VE KARABÜK, SAFRANBOLU 01-01-1970 03:00 OSMANLI DÖNEMİNDE SALEP BAL İLE PİŞİRİLİRMİŞ 01-01-1970 03:00 ROMALILARIN FISTIKLI ALACALI TATLI EKMEK TARİFİ 01-01-1970 03:00 ANTİK MISIRLILARIN SOĞANLI EKMEK TARİFİ 01-01-1970 03:00