Futbol, yeryüzünün en kitlesel oyunlarından biri. Milyonlarca insanı aynı anda heyecanlandıran, sevindiren, bazen de üzen bu oyun, uzun yıllar boyunca “erkek işi” olarak görüldü. Stadyumlar erkeklerin mekanı, tribünler onların doğal alanı kabul edildi. Oysa taraftarlık, kimliğini cinsiyetten değil tutkudan alan bir duygudur. Bir takımı sevmek, ona bağlanmak, renkleriyle gurur duymak kadın ya da erkek olmakla değil, yürekten inanmakla ilgilidir.
Ne var ki toplumun kökleşmiş alışkanlıkları futbola da sirayet etti. “Kadından iyi taraftar olmaz”, “Kadınlar ofsaytı bilmez”, “Maça erkekle gidilir” gibi kalıplaşmış cümleler sıkça duyuluyor. Bu söylemler, sadece kadınları tribünden uzaklaştırmıyor; futbolun doğasını da daraltıyor. Çünkü futbol, farklılıklarla güzelleşen bir kültürdür. Tribünde yalnızca tek bir sesin yükseldiği bir ortam, oyunun ruhuna aykırıdır.
Bütün bu önyargılara rağmen son yıllarda kadın taraftarların görünürlüğü artıyor. Maçlara giden, deplasman yapan, takımını yağmurda çamurda destekleyen binlerce kadın var. Buna rağmen şaşkın bakışlarla karşılanmaları, “gerçekten mi anlıyorsun?” sorularına maruz kalmaları düşündürücü oluyor. Bir erkeğin futbol bilgisi sorgulanmazken, kadının tribündeki varlığı çoğu zaman açıklama gerektiriyor. Oysa taraftarlık bir sınav değil; sevginin doğal dışavurumudur.
Kadın taraftar meselesi yalnızca tribüne girmekle de bitmiyor. Medyada kullanılan dil, sosyal medyadaki küçümseyici yorumlar ve maç günlerinde yaşanan ayrımcı tavırlar, görünmez duvarlar örmeye devam ediyor. Futbol programlarında kadın yorumcuların sayısının azlığı, kulüp yönetimlerinde kadınların neredeyse hiç yer almaması da bu anlayışın yansımaları. Futbolu erkek egemen bir alan olarak görmek, oyunun evrenselliğine vurulmuş büyük bir darbe aslında.
Oysa daha kapsayıcı bir futbol kültürü mümkün. Stadyumların aileler ve kadınlar için daha güvenli hale gelmesi, ayrımcı dilin terk edilmesi, kadın taraftarların deneyimlerinin ciddiye alınması bu dönüşümün ilk adımları olabilir. Çünkü tribünlerde kadınların çoğalması, küfrün ve şiddetin azalmasına da katkı sağlar. Futbolun daha neşeli, daha renkli ve daha saygılı bir atmosfere kavuşması hepimizin kazancı olur.
Taraftarlığı cinsiyete hapsetmek, futbolu eksik bırakmaktır. Kadınlar da en az erkekler kadar gol sevinci yaşayabilir, maç sonunda üzülebilir, takımının formasını gururla taşıyabilir. Futbol sevgisinin cinsiyeti yoktur; coşkusu, heyecanı ve tutkusu vardır. Gerçek tribün kültürü, herkese açık olandır. Kadınların sesinin yükseldiği stadyumlar, futbolun geleceğinin daha adil ve daha özgür olacağının en güzel göstergesidir.
Belki de yapılması gereken çok basit: Taraftarlığı “kadın taraftar” ya da “erkek taraftar” diye ayırmayı bırakıp, sadece “taraftar” demeyi öğrenmek. Futbol ancak o zaman gerçekten herkesin oyunu olabilir.